Alle snelle berichtenmakers op nieuwsredacties, alle verslaggevers die door hun chef worden gebeld met de opdracht ‘ga nu rijden, je hoort straks waarheen’, alle livebloggers die breaking news verslaan terwijl nog niemand iets weet maar iedereen al iets vindt: verzamel je in Deventer!

Want jongens stel je eens voor, een wereld zonder eerstelijns nieuws. Geen kale feiten, geen warme getuigenissen, geen onafhankelijke research en vastlegging van iets dat nog niet was vastgelegd. Geen eerste ruwe schetsen van de geschiedenis.

In die wereld tieren aannames en geruchten en baseren jij en ik ons beeld van de werkelijkheid en onze meningen op propaganda en geruchten. Klinkt misschien als een doorsnee dinsdagmiddag op sociale media, en precies daarom moeten we even praten.

Wat die nieuwsjournalistiek mag dan voor ons publiek als water uit de kraan lijken, in werkelijkheid is het allemaal zo vanzelfsprekend niet. We verdedigen op het NLJF graag op serieus-ludieke (of ludiek-serieuze) wijze de stelling dat dit de moeilijkste tak van onze sport is, en de belangrijkste, en dat hij onterecht zelden of nooit in de spotlights staat. Behalve als er kritiek op te leveren is natuurlijk.

Geen zorg, we gaan hier vol zelfspot in. Nemen onze bloopers mee, of al die keren dat we geen idee hadden. Maar ook de keren we met onze redacties weer naakt vooraan stonden, als het nieuws brak en nou juist de eerstelijns berichtentikkers niet achterover konden leunen om te kijken wat er eigenlijk écht gebeurt. En dat was, eh, nogal vaak in de afgelopen jaren.

Nieuwsjournalistiek is de basis. Het is de brug tussen wat gebeurt en wat we (soms pas later) begrijpen. Zonder die eerste ruwe schets geen verdieping, duiding, geschiedschrijving. Dankzij de gedeelde feitenbasis kan vervolgens de achtergondjournalistiek zijn werk doen, kunnen er analyses worden gemaakt, goed geïnformeerde interviews worden gehouden, en kunnen er columns worden geschreven die ons publiek helpen een eigen mening te vormen.

En ja, journalisten maken fouten. Nieuwsjournalisten al helemaal. Let’s be frank collega’s, wij zijn ook maar mensen. Met deadlines, koffieverslavingen, en een soms ingewikkelde werk-privébalans. En met vaak net te weinig zicht op context en betekenis van het nieuws dat we aan het verslaan zijn. Maar stel je toch eens voor dat het er niet zou zijn.

Het is tijd voor een ode aan de moeder alle journalistieke genres: het eerstelijns nieuws(bericht) en aan de mensen die haar maken. En voor alle prijzen die ze de afgelopen decennia jaar niet kregen. Wij, Freek Staps (ANP) en Wilma Haan (NOS) reiken die prijzen graag figuurlijk (en wie weet ook wel letterlijk) uit tijdens een redevoering op het NLJF.